İyi bir yazılım proje brief'i nasıl yazılır?
Aldığınız tekliflerin kalitesi, verdiğiniz brief'in kalitesini geçemez. İyi bir brief hem daha doğru fiyat almanızı hem projenin ortasında kapsam tartışması yaşamamanızı sağlar. Kullanabileceğiniz bir şablonla anlatıyoruz.
Brief neden önemli?
Belirsiz bir brief üç sorun üretir:
- Karşılaştırılamaz teklifler. Her firma farklı bir şey anlar, farklı kapsam fiyatlar.
- Proje ortasında kapsam tartışması. "Bu dahil değildi" cümlesi, gecikmelerin ana kaynağıdır.
- Yanlış firma seçimi. Doğru bilgi verilmezse, işi yapamayacak biri de kendini uygun sanabilir.
İyi bir brief'e ayıracağınız bir gün, projede haftalar kazandırır.
Şablon: bölüm bölüm
1. Firma ve bağlam
- Ne iş yapıyorsunuz, kaç yıldır, kaç kişisiniz?
- Hedef kitleniz kim?
- Rakipleriniz kimler?
- Mevcut dijital varlıklarınız neler? (site, uygulama, sistemler)
*Örnek:* "2011'den beri lojistik sektöründe faaliyet gösteriyoruz. 45 çalışan, 3 depo. Müşterilerimiz orta ölçekli üretici firmalar. Mevcut sitemiz 2019'da yapıldı, WordPress tabanlı."
2. Proje amacı
Bu bölüm en kritik olanıdır. Ölçülebilir yazın.
*Kötü:* "Modern ve kullanıcı dostu bir site istiyoruz." *İyi:* "Ayda ortalama 8 olan teklif talebini 25'e çıkarmak ve müşteri hizmetlerine gelen 'kargom nerede' sorularını yarıya indirmek istiyoruz."
3. Kapsam
Dahil olanlar:
- Hangi sayfalar/ekranlar?
- Hangi işlevler? (kullanıcı adımlarıyla anlatın)
- Hangi diller?
- Hangi platformlar?
Dahil olmayanlar: Bu bölümü mutlaka yazın. "Mobil uygulama bu projenin kapsamında değil" cümlesi, sonraki yanlış anlamaları önler.
*İşlev yazma örneği:* "Bayilerimiz sisteme giriş yapar → kendi bölgesindeki siparişleri listeler → bir siparişi seçip durumunu günceller → güncelleme merkez ekibine e-posta olarak bildirilir."
Bu, "bayi paneli olsun" ifadesinden çok daha fiyatlanabilir bir tanımdır.
İşlevleri adımlarla yazın
Teklif kalitesini en çok artıran tek alışkanlık budur. "Randevu sistemi olsun" cümlesi 20.000 TL de olabilir 200.000 TL de. Adımlarla yazdığınızda hem siz ne istediğinizi netleştirirsiniz hem teklif veren gerçekçi fiyatlar.
4. Kullanıcılar ve roller
Sistemi kimler kullanacak?
| Rol | Kim | Ne yapacak |
|---|---|---|
| Ziyaretçi | Potansiyel müşteri | Bilgi alır, form doldurur |
| Bayi | 120 bayi | Sipariş görüntüler, durum günceller |
| Yönetici | 4 kişi | İçerik ve bayi yönetimi |
5. Entegrasyonlar
Hangi sistemlerle konuşacak? Her biri için:
- Sistem adı ve sürümü
- API dokümantasyonu var mı?
- Test ortamı var mı?
- Teknik iletişim kişisi kim?
Bu bilgiler eksikse teklif veren firma riski fiyata yansıtır ya da sonradan ek talep eder. API entegrasyonu yazımızda bu konuyu ayrıntılandırdık.
6. Tasarım
- Kurumsal kimliğiniz var mı? (logo, renk, font)
- Beğendiğiniz 3-5 referans site ve neden beğendiğiniz
- Beğenmediğiniz örnekler
- Tasarım sizden mi gelecek, teklif verenden mi?
"Şu sitedeki gibi olsun" derken neyi kastettiğinizi yazın: düzen mi, renk mi, animasyon mu, içerik yapısı mı?
7. İçerik
- Metinler kimden gelecek?
- Görseller/fotoğraflar hazır mı?
- Ürün verisi hangi formatta?
- Çeviri gerekiyor mu?
İçerik sorumluluğu net değilse proje burada tıkanır.
8. Teknik tercihler ve kısıtlar
- Zorunlu bir teknoloji var mı? (kurumsal politika, mevcut ekip)
- Nerede barındırılacak?
- Güvenlik/uyum gereksinimleri (KVKK, sektör düzenlemeleri)
- Beklenen trafik/kullanıcı sayısı
- Erişilebilirlik gereksinimi var mı?
Teknoloji dayatmanız yoksa bunu da yazın: "Teknoloji seçimi size ait, gerekçesini teklifte belirtin."
9. Bütçe ve takvim
- Bütçe aralığı
- Hedef yayın tarihi ve varsa sabit bir son tarih (fuar, kampanya)
- Aşamalı teslim mümkün mü?
10. Başarı kriterleri
Proje bittiğinde neye bakarak "başarılı oldu" diyeceksiniz? Bu bölüm hem sizi hem teklif vereni disipline eder.
11. Süreç ve iletişim
- Sizin tarafınızda karar verici kim?
- Geri bildirim döngüsü nasıl işleyecek?
- Ne sıklıkla demo bekliyorsunuz?
- Teklif son tarihi ve seçim tarihi
12. Teklifte görmek istedikleriniz
Karşılaştırmayı kolaylaştırmak için standart isteyin:
- Kalem bazlı fiyatlandırma
- Zaman planı ve kilometre taşları
- Ekip yapısı (kim, ne kadar zaman ayıracak)
- Benzer 3 referans proje
- Teslim sonrası destek koşulları
- Kaynak kod ve hesap mülkiyeti beyanı
Brief hazırlamakta zorlanıyorsanız, bir keşif görüşmesinde soruları biz sorup brief'i sizin adınıza yazıyoruz. Çıkan belgeyi başka firmalardan teklif almak için de kullanabilirsiniz.
Brief yazarken 6 kural
- Problemi yazın, çözümü değil. "Sipariş takibi zor" deyin, "SAP entegrasyonu istiyoruz" demeyin (gerçekten gerekmiyorsa).
- Somut olun. "Hızlı olsun" yerine "mobilde 3 saniyede açılsın".
- Öncelik verin. Her isteği aynı seviyede yazmayın; "olmazsa olmaz / önemli / güzel olur" diye ayırın.
- Varsayımlarınızı yazın. "Mevcut ürün verimizin temiz olduğunu varsayıyoruz" gibi.
- Bilinmeyenleri saklamayın. "Bu konuda henüz karar vermedik" demek, yanlış bilgi vermekten iyidir.
- Kısa tutun. Gereksiz kurumsal dolgu metni kimseye yardım etmez.
Özet
İyi bir brief; firmayı ve bağlamı tanıtır, ölçülebilir bir amaç koyar, kapsamı dahil/hariç olarak netleştirir, işlevleri kullanıcı adımlarıyla anlatır, entegrasyon ve içerik sorumluluklarını belirler ve bütçe aralığı verir.
Bu belge yalnızca teklif almak için değil, proje boyunca kapsam tartışmalarını çözmek için de referansınız olur.
Brief'inizi birlikte hazırlamamızı isterseniz bize yazın. İlgili okuma: web sitesi yaptırma rehberi.
Sıkça sorulan sorular
Brief ne kadar uzun olmalı?
Küçük bir web sitesi için 2-3 sayfa, orta ölçekli bir uygulama için 5-10 sayfa yeterlidir. Uzunluk değil netlik önemlidir. 40 sayfalık ama belirsiz bir doküman, 3 sayfalık net bir brief'ten daha kötü tekliflere yol açar.
Teknik bilgim yok, nasıl yazacağım?
Teknik çözümü yazmanız gerekmiyor. Zaten yazmamalısınız. Sizin işiniz problemi, kullanıcıları ve istenen sonucu tarif etmek. "Nasıl yapılacağı" teklif verenin işidir.
Bütçeyi yazmalı mıyım?
Evet, en azından bir aralık verin. Bütçe bilgisi olmayan bir teklif hazırlığı, ya kapsamı çok geniş ya çok dar tutar. Aralık paylaşmak, kapsamı bütçenize göre birlikte şekillendirmeyi mümkün kılar.
Aynı brief'i kaç firmaya göndermeliyim?
Üç ila beş firma idealdir. Daha azı karşılaştırma imkânı vermez; daha fazlası hem sizi hem teklif verenleri yorar ve değerlendirme kalitesini düşürür.
Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var?
CodeBroker olarak web, mobil ve yapay zeka projelerini fikirden lansmana kadar tek ekiple yürütüyoruz. Ücretsiz keşif görüşmesinde kapsamı, süreyi ve bütçeyi birlikte netleştirelim.